TRAFİK VE ÇEVRE BİLGİSİ - 2

YARIŞLAR VE KOŞULLAR

--- İl içi yarışlarda valilik, iller arası veya uluslar arası yarışlarda İçişleri Bakanlığında izin alınır.
— Müracaatlar, yarışlardan 30 gün önce yapılmalıdır.
— Katılacakların sorumluluk sigortaları yapılmalı, izin belgesindeki şartlara uyulmalıdır.
 

ÇOCUK, HASTA VE SAKAT, GÖZLERİ GÖRMEYEN YAYALAR

--- Hasta ve sakatların motorsuz taşıtlarının sürücüleri hakkında yayalarla ilgili hükümler uygulanır.
— Gözleri görmeyenlerden beyaz baston taşıyan, kolları üç siyah yuvarlaklı sarı bant bulunan veya bir köpeğin yardımıyla yürüyen özürlü kişileri taşıt yolu üzerinde gören sürücüler; yavaşlamak, gerektiğinde durmak ve yardımcı olmak zorundadır.
 

YAYALAR, HAYVANLA ÇEKİLEN VEYA ELLE SÜRÜLEN ARAÇLAR, HAYVAN SÜRÜLERİ

---Yayalar, taşıt yolu bitişiğinde yaya yolu varsa buralardan, yaya yolu yoksa gidiş yönlerine göre sol banketten yürümek zorundadırlar.
— Karşıdan karşıya geçişlerini ise, yaya veya okul geçitlerinden (varsa yayalar için ayrılmış alt ve üst geçitlerden) yapmaları zorunludur.
— Bunlar yoksa 100 metre yakınında bulunan kavşak giriş ve çıkışlarında köşe başlarından yapmalıdır. Yayalar karşıya geçeceklerinde, önce solu sonra sağı kontrol ederek geçmelidirler.
— Karayollarına başıboş hayvan bırakılmamalıdır.
— Hayvan kümelerinin boyu 30 metreyi aşıyorsa, karşıya geçirilirken kısımlara ayırmak, kısımlar arasında 30 metre açıklık bırakmak zorunludur.
— Tünellerden geçirilirken, her iki taraftan 150 metre geriye gece veya gündüz oluşuna göre, kırmızı bez veya yansıtıcı konulmalıdır.

ARAÇLARIN TESCİL İŞLEMLERİ

      Araç sahipleri, araçlarını, yetkili tescil kuruluşuna tescil ettirmek zorundadır.
Buna göre;
--- İlk defa trafiğe katılacak olan araçlarla, gümrükten çekilen araçları, gümrükten çekiş tarihinden itibaren 3 ay içinde tescil kuruluşuna müracaat etmek zorundadır.
— Daha önce tescili yapılmış bir aracı satın veya devir alanlar (noterli satışlarda), gerekli belgelerle 1 ay içerisinde tescil kuruluşuna müracaat etmek zorundadır.
— Araçlarını hurdaya çıkaracaklar, çıkış tarihinden sonra 1 ay içinde trafiğe bildirmek zorundadır.
— Araçlar üzerinde yapılan renk ve teknik değişiklikler ile adres değişikliği yapan sürücüler, 30 gün içinde trafiğe bildirmek zorundadırlar.
— Trafiğe çıkarılacak araçların üzerinde ve uygun durumda tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalarının bulundurulması zorunludur.
— Tescil işlemleri geciken araçlar için, geçici trafik belgesi ve geçici tescil plakası verilir.
---- Araca ait belge ve plakalar tam olsa da, yeterli sürücü belgesi olmayanların araç kullanması yasaktır.

ARAÇLARIN MUAYENELERİ

--- Hususi otomobiller ve her türlü römorkları; ilk üç yaş, devamında iki yılda bir,
--- Resmi ve ticari otomobiller ve her türlü römorkları; ilk iki yaş devamında yılda bir,
--- Lastik tekerlekli traktörler ve her türlü römorkları; ilk üç yaş, devamında üç yılda bir,
--- Diğer bütün motorlu araçlar (otobüs, , minibüs, kamyon, kamyonet, çekici... gibi) ile her türlü römorkları; ilk bir yaş, devamında yılda bir muayeneye tabi tutulur.
— Muayene süresi dolmamış olsa bile, kazaya karışan araçlardan yetkili zabıtaca gerekli görülenler ile üzerinde değişiklik yapılan araçlar, özel muayeneye tabi tutulur.
                                          

KARAYOLUNUN KULLANILMASI

          Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler araçlarını:
--- Gidiş yönüne göre yolun en sağından sürmeli,
--- Yol çok şeritli ise yolun durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmeli,
--- Şerit değiştirmeden önce, gireceği şeritteki araçların emniyetle geçmesini beklemeli,
--- Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemeli,
--- İki yönlü, dört şeritli yollarda, aksine bir işaret yoksa motosiklet, otomobil, minibüs, kamyonet ve otobüs dışındaki araçları sürenler, geçme ve dönme dışında en sağ şeritten sürmek zorundadırlar.

        Sürücülerin:
--- Geçme, dönme, duraklama ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri yasaktır.
--- İki şeridi birden kullanmaları yasaktır.
--- Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri dışında 150 metre, yerleşim yerlerinde ise 30 metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri yasaktır.
--- İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır.
--- Araçların cinsine ve hızına uygun olmayan şeritten sürülmeleri yasaktır.
--- Bölünmüş yollarda, karşı yönden gelen trafik için ayrılmış yol bölümüne girmeleri yasaktır.
--- Çok şeritli ve iki yönlü yollarda, karşı yönden gelen trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri yasaktır.
--- İki yönlü ve üç şeritli yollarda en sol şeride girmeleri yasaktır
 

KAZALARININ GENEL DURUMU, KAZA FAKTÖRLERİ KUSUR PAYLARI

       Ülkemizde, yılda yaklaşık 500.000 civarında trafik kazası olmakta; bu kazalarda 10.000’e yakın insan ölmekte, 250.000 civarı insan yaralanmakta ve maddi hasarlar meydana gelmektedir.

       Trafik kazalarında %95–98 civarında insan faktörü vardır. Kazalarda; sürücülerin %85, yayaların %12, yolcuların %o.3, araçların %2, yolların %o.7 payı vardır.
Başlıca sürücü kusurları; Eğitimsizlik, kurallara uymama, aşırı hız, hatalı sollama uykusuzluk, dikkatsizlik, hatalı manevralar, alkol, kırmızı ışıkta geçme... gibi

Trafik Suçları ve Karşılığı Cezalar

        2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki hafif para cezasını veya bununla birlikte hafif hapis cezasını, belgelerin geri alınması veya iptali veya iş yerlerinin kapatılmasını gerektiren suçlarla ilgili davalar trafik mahkemelerinde, bunların bulunmadığı yerlerde, yetki verilen sulh ceza mahkemelerinde bakılmaktadır.
Suç ve Ceza tutanağı Düzenlemeye Yetkili Olan Görevliler
       Emniyet Genel Müdürlüğünün Trafik zabıtası personeli, diğer birimlerdeki emniyet hizmetleri sınıfı personeli, Jandarma Genel Komutanlığının yetkili kıldığı personel.
       Araç sahipleri, bu cezalar için 7 gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. İtiraz, ödeme ile ilgili süreyi durdurur.

Trafik Kazaları ve Trafik Cezaları

       Kazaya karışan bir sürücü, yaralı değil ise; trafik için bir tehlike doğurmayacak şekilde durmak, reflektörle olay yerini işaretlemek,  can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmeyen, ileride sorumluluğun belirlenmesinde işe yarayacak iz ve delilleri yok etmemek, durumu değiştirmemek zorundadır.
      Trafik kazasına karışan sürücüler, istendiğinde kimlik ve adreslerini bildirmek, sürücü belgeleri ve sigorta poliçelerini göstermek zorundadır.
    Kazaya karışan veya olay yerinden geçenler; kaza yerinde usulüne uygun ilk yardımı yapmak, olayı en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna bildirmek zorundadır.


                                          ASLİ KUSUR SAYILAN HALLER
 ---- Kırmızı ışıkta veya görevlinin dur işaretinde geçmek,
 ---- İkiden fazla şeritli yollarda, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girmek,
 ---- Arkadan çarpmak,
 ---- Geçme yasağı olan yerlerde geçmek
 ---- Başka şeritte araç kullanmak,
 ---- Kavşaklarda ilk geçiş hakkına uymamak,
 ---- Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş kolaylığı sağlamamak,
 ---- Dönüş manevralarını yanlış yapmak,
 ---- Yerleşim yeri dışında karayolu üzerinde park etmek, duraklamalarda emniyet tedbirleri almamak,
 ---- Park için ayrılan yerlerde, taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park etmiş araçlara çarpmak,
 ---- Manevraları düzenleyen kurallara uymamak, ASLİ KUSUR sayılır.
 

SÜRÜCÜ BELGESİNİN TRAFİK ZABITASINCA GERİ ALINMASI HAL VE ŞARTLARI

---- Sürücü belgesinin sahte olduğu, şartlarına uygun olarak verilmediği tespit edilirse geri alınır.
---- Sürücü belgesi olup; sürücü olmasına engel olacak bedensel rahatsızlığı olanların belgeleri de geri alınır. (ancak; sağlık kurulu raporu ile sağlık şartları yeniden düzelenlere, sürücü belgeleri iade edilir.)
---- Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduranların sürücü belgeleri, 2 ay süre ile ikinci defa 100 ceza puanını dolduranların 4 ay süre ile üç defa 100 ceza puanını dolduran sürücülerin sürücü belgeleri ise süresiz geri alınır.                                                                                 
---- Ölümle sonuçlanan kazalarda asli kusurlu olarak sebebiyet verenlerin sürücü belgeleri, 1 yıl süre ile geri alınır.
---- Ülkemizde sürücüler, yurt dışından almış oldukları sürücü belgelerini, eğitim ve sınav şartı aranmaksızın karşılığı veya dengi olan sürücü belgeleri ile değiştirebilirler
 

ARAÇLARDA BULUNDURULMASI ZORUNLU GEREÇLER

Takograf; otobüs, kamyon ve çekicilerde bulundurulur..
Taksimetre; taksi otomobillerinde bulundurulur.
Yangın Söndürme Cihazı; otomobil, minibüs ve kamyonetlerde, 1 kg.lık bir adet (sürücünün yanında),
Otobüs, kamyon ve çekicilerde, 6 kg.lık bir adet (sürücünün hemen yanında), Tehlikeli madde taşıyan araçlarda, 6 kg.lık iki adet (biri sürücünün yanında, diğeri de kolayca erişilebilecek bir yerde)
Reflektör; Motosiklet ve motorlu bisiklet haricindeki bütün motorlu araçlarda (eni 5 cm, boyu 45 cm ebadında eşkenar üçgen) 2 adet
Stepne(yedek lastik); motosiklet ve traktör hariç şehirlerarası yolcu taşıyan bütün motorlu araçlarda.
Tekerlek Takozu; otobüs ve azami yüklü ağırlığı 3500 kg.dan fazla ve azami yüklü ağırlığı 750 kg.dan fazla römorklarda 1adet, Otobüs, kamyon, üç ve daha çok dingilli araçlarla 750 kg.dan büyük römorklar için 2 adet bulundurulur.
Yedek Malzeme ve Takımlar; otomobil, minibüs, otobüs, kamyon, kamyonet, çekici ve traktörlerde; kriko, bijon anahtarı, dış donanımı için birer adet yedek ampul, pens, tornavida, seyyar lamba, el feneri, bir çift patinaj zinciri ve çekme halatı bulundurulur.
Emniyet Kemeri; otomobil ve tescilde otomobil gibi işlem gören arazi taşıtlarında mecburidir.(ön koltukta oturan yolcu ve sürücü takmak zorundadır)
Koruma Başlığı; Motosikletlerde (sürücü ve yolcusu için) zorunludur.
Koruma Gözlüğü; Motosikletlerde (sürücü için) zorunludur.
 

ARAÇLARIN SÜRÜLMESİNDE EHLİYET SINIFLARININ YETKİ DURUMU

A1-A2--- Motorlu bisiklet- Motosiklet
B-F--- Otomobil-Minibüs-Kamyonet-Traktör
C-B-F--- Kamyon- Otomobil-Minibüs-Kamyonet-Traktör
D-C-B-F--- Çekici- Kamyon- Otomobil-Minibüs-Kamyonet-Traktör
E- -- -C-B-F--- Otobüs- Kamyon- Otomobil-Minibüs-Kamyonet-Traktör
F--- Traktör
H--- Hasta ve sakat Araçları
G--- İş Makineleri

                                                                        SRC

          Karayolu ile yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin almak zorunda oldukları mesleki yeterlilik belgesidir.
                                                            SRC BELGELERİ

SRC – 1 ULUSLARARASI YOLCU TAŞIMACILIĞI
SRC – 2 YURT İÇİ YOLCU TAŞIMACILIĞI
SRC - 3 ULUSLARARASI YÜK VE KARGO TAŞIMACILIĞI
SRC – 4 YURT İÇİ YÜK VE KARGO TAŞIMACILIĞI
SRC – 5 TEHLİKELİ MADDE TAŞIMACILIĞI

ÇEVRE BİLGİSİ

Çevre: İnsanı etkileyen ve insanlardan etkilenen dış ortama çevre denir.
Çevre Koruma: Çevre kirliliğini önlemek amacı ile yapılan çalışmalara çevre koruma denir.
Gürültü: Kişilerin huzurunu, ruh ve beden sağlığını bozacak seviyede çıkartılan seslere gürültü denir. Gürültü, ruh ve beden sağlığını bozar, iş verimini düşürür, dikkatin dağılmasına sebep olur.
Hava kirliliği: nefes darlığı, kanser gibi hastalıklara ve toplu ölümlere yol açabilir.
Çevredekileri rahatsız edecek şekilde duman veya gürültü çıkaran araçların sürücülerine;
--- Şehir merkezlerine girmeme, trafikten men ve para cezası verilir.
— Araç kornalarının; ses tonu sabit olmalı, korkutmadan ve rahatsız etmeden uyarmalıdır.
— Katalitik konvektörler, egzozdan çıkan zehirli gazların zehirleyici etkilerini azaltır.
Çevrenin korunması açısından;
--- Küçük silindirli otomobiller kullanılmalı, Aynı güçte olanlardan hafif olanlar tercih edilmeli,
--- Uzun süreli duraklama ve park sırasında motor durdurulmalı,
--- Tehlikeli eğimli yollarda motor durdurulmamalı,
--- Kısa mesafelere, yaya gidilmeli, Mümkün olduğunca toplu taşıma araçları tercih edilmelidir.
--- Çevreye bırakılan atıklar, zararlıların üremesine yol açar, çirkin görünür, pis koku yayar.
— Atıkların toplanıp işlenerek tekrar kullanılması, çevreye fayda sağlar.
— Kurşun kirliliğinin en önemli kaynağı, taşıtlardır.
— Susturucu ve ses giderici parçalar, araçlardan kesinlikle çıkarılmaz.
— Taşıt egzozlarından çıkan karbon monoksit miktarı, an fazla %4,5 olmalıdır.
--- Piknik yerinden ayrılırken, ateş yakılmışsa söndürülür, atıklar toplanır, çöp kutusuna atılır.
 

ŞEHİR BİLGİSİ VE SÜRÜCÜLERİN DAVRANIŞLARI

--- Önemli merkezlerin bilinmesi ( yol, hastane, spor alanları, alışveriş merkezleri gibi) sürücülere, yakıt, zaman ve emek tasarrufu sağlar.
— Bir yere giderken en kısa mesafenin seçilmesi, enerji ve zaman tasarrufu sağlar, çevreye daha az zarar verir.
— Taşıtlarda harita ve kroki bulundurulması; zaman ve yakıt tasarrufu sağlar.
 

HUKUKİ SORUMLULUK VE SİGORTA